Peru

Klimat Peru – wskaz贸wki, kt贸re poprawi膮 „klimat” Twojej wycieczki

klimat peru

Peru jest bardzo zr贸偶nicowanym krajem, zar贸wno pod wzgl臋dem kulturowym, jak i geograficznym. To zr贸偶nicowanie ma swoje odzwierciedlenie tak偶e w panuj膮cym tu klimacie. Jest to wa偶na kwestia, szczeg贸lnie kiedy planujesz wycieczk臋 do Pa艅stwa Ink贸w. Zaplanuj tak Tw贸j pobyt w Peru, by panuj膮cy tam klimat nie wp艂yn膮艂 ujemnie na pozytywny klimat Twojej wycieczki.

Wyobra藕 sobie, 偶e jest po艂owa marca, nasta艂a wi臋c kalendarzowa wiosna. Jednak za oknem wieje, zacina deszcz, pr贸szy 艣nieg, a temperatura ledwo przekracza 0 stopni Celsjusza. Co by tu zrobi膰, gdzie by tu wyjecha膰? Gdyby interesowa艂o Ci臋 le偶enie na le偶aku pod palm膮, to uda艂by艣 si臋 zapewne do Egiptu, na Wyspy Zielonego Przyl膮dka lub na Zanzibar. Jednak Ty chcesz zwiedza膰, poznawa膰 i w臋drowa膰. A gdyby艣 tak pojecha艂 na wypraw臋 do Peru?

Klimat Peru. Kiedy najlepiej pojecha膰?

Dlaczego pocz膮tek roku jest odpowiedni膮 por膮 na zwiedzanie Peru? Bo w Ameryce Po艂udniowej, czyli na p贸艂kuli po艂udniowej, pory roku s膮 odwrotne ni偶 w Europie.
Pami臋ta膰 trzeba jednak, 偶e z uwagi na zr贸偶nicowanie klimat Peru dzieli si臋 na trzy g艂贸wne strefy:

  • Selva, czyli Amazonia i Machu Picchu (czyt. Maczupikczu)聽 鈥 najlepszy okres na wyjazd od czerwca do pa藕dziernika,
  • Costa, czyli Wybrze偶e 鈥 najlepszy okres na wyjazd od stycznia do marca,
  • Sierra, czyli Andy 鈥 najlepszy okres na wyjazd od czerwca do wrze艣nia.

Najcieplejszymi miesi膮cami w Peru s膮 stycze艅, luty i marzec. Do k膮pieli w Oceanie najlepszy jest luty. Bior膮c pod uwag臋 liczb臋 godzin s艂onecznych w ci膮gu doby, to warte uwagi s膮 tak偶e pa藕dziernik, listopad i grudzie艅.


Mi臋dzy listopadem a kwietniem panuje w Peru pora deszczowa. Deszcz mo偶e znacznie utrudni膰 zwiedzanie 鈥 g艂贸wnie w Amazonii wiele dr贸g jest nieprzejezdnych i powstaj膮 b艂otne lawiny. Chyba 偶e w planie masz zdobywanie amazo艅skich rzek. Opady podnosz膮 stany w贸d, co umo偶liwia dop艂yni臋cie w najbardziej niedost臋pne zak膮tki rzek.

Natomiast najzimniejszymi miesi膮cami s膮 lipiec, sierpie艅 i wrzesie艅. Najwy偶sze notowane temperatury w Peru w lipcu i sierpniu wynios艂y 16掳C, a we wrze艣niu 17掳C 鈥 czyli jak widzisz nie za ciep艂o. Wypraw臋 do Peru mo偶na te偶 zaplanowa膰 mi臋dzy majem a czerwcem lub wrze艣niem a聽pa藕dziernikiem 鈥 wtedy r贸wnie偶 nie b臋dziesz narzeka艂 na ch艂贸d i deszcze.

machu picchu maczupikczu w Peru
Machu Picchu le偶y w obszarze peruwia艅skiej selvy.

Klimat Peru a regiony geograficzne

Warunki meteorologiczne i klimat w Peru s膮 艣ci艣le zwi膮zane z danym regionem geograficznym. Na obszarze Peru przenika si臋 osiem naturalnych region贸w, w艣r贸d kt贸rych wyr贸偶niamy pasy wybrze偶a, 艂a艅cuchy g贸rskie i las tropikalny. Strefy i regiony geograficzno-przyrodnicze maj膮 r贸偶ne powierzchnie, a w zale偶no艣ci od po艂o偶enia nad poziomem morza zachodz膮 w nich gwa艂towne zmiany klimatu.

Chala 鈥 region wybrze偶a

Najd艂u偶szym regionem jest pas wybrze偶a, zwany chala (w j臋zyku keczua s艂owo 鈥chala鈥 odnosi艂o si臋 do rybo艂贸wstwa morskiego). Ten nadbrze偶ny region charakteryzuje si臋 du偶膮 wilgotno艣ci膮 powietrza, stref膮 najmniejszych opad贸w atmosferycznych oraz najwi臋kszego zachmurzenia. Ten nietypowy klimat jest wynikiem morskiego pr膮du Humboldta, przemieszczaj膮cego si臋 blisko wybrze偶a z kierunku po艂udniowego na p贸艂noc. Dodatkowo naturalna bariera w postaci And贸w, kt贸ra skutecznie ogranicza opady deszczu.

klimat na wybrze偶u peru
Klimat w "chala"聽jest pustynny, dlatego 偶ycie koncentruje si臋 g艂贸wnie w dolinach rzek.

Wiesz, jak wygl膮da zima na peruwia艅skim wybrze偶u? Od czerwca do wrze艣nia na p贸艂kuli po艂udniowej wilgo膰 kondensuje si臋 i przybiera posta膰 mg艂y, zwanej gar煤a. Jest to g臋sta mg艂a wraz z m偶awk膮, umo偶liwiaj膮ca wegetacje kar艂owatej ro艣linno艣ci i prze偶ycie mniejszym zwierz臋tom. Wybrze偶e Peru to jeden z najbardziej pustynnych obszar贸w Ameryki Po艂udniowej, obejmuj膮cy w膮ski pas nizinny, o szeroko艣ci zmiennej od 20 do 150 km, wznosz膮cy si臋 stopniowo od Oceanu Spokojnego w kierunku And贸w.

klimat peru garua
Efekt wyst臋powania "garua" na obrze偶ach Limy.

Yungas

Yungas jest mocno zr贸偶nicowane. S膮 to pofa艂dowane strefy rozci膮gaj膮ce si臋 na wysoko艣ci od 500 do 2300 m n.p.m. Panuje tu klimat gor膮cy, wilgotny i niesprzyjaj膮cy do osiedlania si臋 przez ludzi. Zaaklimatyzowa艂y si臋 tu jednak liczne gatunki ro艣lin jadalnych, a miejscowi rolnicy wyspecjalizowali si臋 w uprawie bawe艂ny czy nawet koki.

Yungas jest bardzo r贸偶norodna:

  • Na zboczach zachodniej kordyliery okre艣lana jest jako yunga mar铆tima.
  • Yunga fluvial, w dolinach interioru i w膮wozach wznosi si臋 na wysoko艣膰 1000-3000 m n.p.m.

klimat peru. Wy偶yny

Wy偶yna Peru sk艂ada si臋 z pasm g贸rskich, biegn膮cych z p贸艂nocnego zachodu na po艂udniowy wsch贸d. Jest to mieszanka o艣nie偶onych grzbiet贸w, g艂臋bokich dolin, w膮woz贸w i p艂askowy偶贸w le偶膮cych na wysoko艣ci od 3000 do przesz艂o 6000 m n.p.m. Znajduj膮 si臋 tu dwa obszary:

  • paramos 鈥 na p贸艂nocy Peru, klimat wilgotny, wosoko po艂o偶one p艂askowy偶e.
  • punas 鈥 na po艂udniu i w cz臋艣ci 艣rodkowej kraju. Wysoko po艂o偶one i suche obszary stepowe, gdzie okres deszczowy trwa od grudnia do marca.
kanion colca
Kanion Colca podczas pory deszczowej.

Strefa umiarkowana

W tym andyjskim regionie Peru panuje ch艂odny i przyjemny klimat, s膮 to wi臋c idealne warunki do osadnictwa. Region ten znajduje si臋 na zboczach And贸w, na wysoko艣ci 2000-3500 m n.p.m. w cz臋艣ci 艣rodkowej i nieco ni偶ej w cz臋艣ci p贸艂nocnej. Klimat charakteryzuje si臋 regularnymi porami deszczowymi, co wp艂ywa na dynamiczny rozw贸j rolnictwa.

Suni 鈥 strefa deszczowa

S艂owo 鈥瀞uni鈥 pochodzi od nazwy ro艣liny trawiastej, kt贸r膮 uprawiano na p贸艂nocy na wysoko艣ci 3000-3500 m n.p.m. i w 艣rodkowych Andach na wysoko艣ci 3500-4500 m n.p.m. Region suni jest stref膮 klimatyczn膮, w kt贸rej ilo艣膰 opad贸w jest wi臋ksza, ale nie zapobiega to bardzo du偶ym wahaniom temperatury mi臋dzy dniem a noc膮. Klimat ten sprzyja powstawaniu du偶ych skupisk ludno艣ci. Osadnicy wykorzystywali panuj膮ce tu klimat, poddaj膮c 偶ywno艣膰 naturalnemu procesowi konserwacji, co pozwoli艂o magazynowa膰 j膮 przez d艂ugie lata.

klimat peru. Andy

Andy to najd艂u偶sze na 艣wiecie pasmo g贸rskie. S膮 g贸rami fa艂dowymi, ci膮gn膮cymi si臋 na d艂ugo艣ci przesz艂o 7000 km i szeroko艣ci zmiennej od oko艂o 160 do 920 km. Rozci膮gaj膮 si臋 wzd艂u偶 ca艂ego zachodniego wybrze偶a Ameryki Po艂udniowej i obejmuj膮 opr贸cz Peru, tak偶e Kolumbi臋, Ekwador, Boliwi臋, Chile, Argentyn臋 i Wenezuel臋. W Andach panuje klimat suchy, z ciep艂ymi dniami oraz ch艂odnymi nocami.

kolorowe g贸ry peru

Puna

Puna to obszar wielkich r贸wnin na wysoko艣ci ponad 4000 m n.p.m. R贸wniny rozdzielone s膮 jeziorami oraz g艂臋bokimi i stromymi w膮wozami, w kt贸rych ziemia jest niemal ca艂kowicie ja艂owa. Puna w j臋zyku andyjskim oznacza 鈥瀞en鈥. Ma to zapewne zwi膮zek z ma艂膮 ilo艣ci膮 tlenu i rozrzedzonym powietrzem wywo艂uj膮cym ospa艂o艣膰 i z艂e samopoczucie. U os贸b niedostosowanych do takich warunk贸w 艣rodowiska mo偶e to wywo艂ywa膰 zm臋czenie i utrudnia膰 wykonywanie wszelkich czynno艣ci. Klimat tego regionu jest zimny, co uniemo偶liwia rozw贸j rolnictwa, sprzyja natomiast hodowli lam i alpak.

alpaki w peru

Altiplano

Jest to obszar obejmuj膮cy po艂udnie Peru, jezioro Titicaca oraz p贸艂nocn膮 Boliwi臋. Wysoko po艂o偶ony p艂askowy偶 ma pustynny charakter o suchym klimacie.聽Altiplano, czyli popularn膮 w艣r贸d turyst贸w wy偶yn臋 znajduj膮c膮 si臋 na po艂udniu Peru, najkorzystniej odwiedzi膰 mi臋dzy majem a wrze艣niem. Temperatura nie spada w贸wczas poni偶ej 22掳C, a opady deszczu lub 艣niegu s膮 rzadko艣ci膮.

klimat peru jezioro titicaca
Jezioro Titicaca le偶y na wy偶ynie Altiplano

Janca

Janca to region wiecznych 艣nieg贸w, le偶膮cy powy偶ej 4800 m n.p.m. Warunki tu panuj膮ce nie pozwalaj膮 na stale osadnictwo, chocia偶 badania archeologiczne potwierdzaj膮 budowane w tej strefie 艣wi膮tynie i grobowce.

Selwa 鈥 las tropikalny聽

Selva聽to lasy tropikalne w rejonie And贸w. Ludy andyjskie zwa艂y ten obszar 鈥瀝upa-rupa鈥. Okre艣lenie to pochodzi od s艂owa 鈥rupacini鈥, co znaczy聽鈥瀙ali膰 si臋 s艂onecznym ogniem鈥. Region ten obejmuje wschodnie zbocze And贸w. Poni偶ej wschodniej yunga zwanej 鈥瀌eszczow膮鈥, na wysoko艣ci 2000-1000 m n.p.m. panuj膮 wysokie temperatury, jest g臋sta ro艣linno艣膰 lasu tropikalnego. Na wschodzie, na wysoko艣ci od 400 m n.p.m znajduje si臋 region anti, wyznaczaj膮c granice selwy, otwieraj膮cej si臋 na r贸wnin臋 Amazonki. Region zwany tak偶e hualla 鈥瀖iejsce obfitego ziela鈥 lub omagua 鈥瀝egion s艂odkowodnej ryby鈥.

klimat peru selwa

klimat peru. Amazonia

W Puszczy Amazo艅skiej pogoda dopisuje niemal przez ca艂y rok, ale pami臋taj, 偶e to region do艣膰 burzliwy i wybitnie wilgotny. Dlatego najlepszy okres na eksploracj臋 Amazonii przypada od ko艅ca kwietnia do listopada. Od czerwca do pa藕dziernika to najlepszy czas na wypraw臋 do d偶ungli 鈥 du偶o s艂o艅ca, ciep艂e noce, najni偶sza wilgotno艣膰. Pami臋taj tak偶e o tym, 偶e najmniej moskit贸w (kt贸re mog膮 przenosi膰 malarie lub 偶贸艂t膮 febr臋) b臋dzie Ci臋 atakowa膰 mi臋dzy czerwcem a wrze艣niem. Temperatura 艣rednio wynosi 24-32掳C, ale mo偶e si臋ga膰 nawet 40掳C.

peru selva

Jaki wp艂yw na klimat Peru ma "El Ni帽o"?

Jak ju偶 wspomnia艂em wcze艣niej na klimat Peru ma wp艂yw zr贸偶nicowanie terenu. Jednak decyduj膮cym o klimacie czynnikiem jest zjawisko, kt贸re nazywa si臋 鈥濫l ni帽o鈥. Nazwa 鈥濫l ni帽o鈥 (oznaczaj膮ca w j臋zyki hiszpa艅skim 鈥濪zieci膮tko鈥) zwi膮zana jest z klimatem Ameryki Po艂udniowej oraz po艣rednio ze 艣wi臋tami Bo偶ego Narodzenia. Zjawisko to wyst臋puje na Oceanie Spokojnym, jest szczeg贸lnie odczuwane w regionach tropikalnych i subtropikalnych, ale oddzia艂uje r贸wnie偶 na obszary Oceanu Indyjskiego i Atlantyku, rozlegle tereny kontynentalne Azji, Oceanii i Ameryki.

Zjawisko swym dzia艂aniem znacz膮co wp艂ywa na 偶ycie kontynentu. Powoduje wzburzenie w贸d morskich i atmosfery. To z kolei wp艂ywa na temperatur臋 Pacyfiku oraz rozw贸j jego fitoplanktonu, kt贸remu w innych okresach sprzyja zimny pr膮d Humboldta.聽El Ninio wp艂ywa r贸wnie偶 na system opad贸w. Uaktywnia si臋 z cz臋stotliwo艣ci膮 od dw贸ch do siedmiu lat. Trwa od dwunastu do dwudziestu czterech miesi臋cy, zazwyczaj mi臋dzy grudniem a kwietniem.


Zjawisko powstaje, gdy os艂abiaj膮 si臋 wschodnie wiatry pasatowe, a ciep艂a woda zachodniego Pacyfiku p艂ynie a偶 do tropikalnych wybrze偶y kontynentu.聽T臋 warstw臋 wody, o g艂臋boko艣ci 150 metr贸w, pokrywa zimny pr膮d Humboldta, co uniemo偶liwia op艂ywanie ameryka艅skiego wybrze偶a. W zwi膮zku z tym zwierz臋ta morskie zmuszona jest do ucieczki.

peruwia艅skie wybrze偶e
Od fenomenu "el ni帽o" zale偶y wiele morskich stworze艅.

Klimat Peru - Wnioski

Jak sami widzicie a spraw膮 zr贸偶nicowanego klimatu Peru, trudno jest dobra膰 odpowiedni膮 por臋 roku na zwiedzanie. Zw艂aszcza gdy touroperator proponuje nam wycieczk臋 na kilkana艣cie dni i proponuje odwiedzenie wi臋kszo艣ci turystycznych atrakcji Pa艅stwa Ink贸w. Dlatego organizacj臋 wycieczki lepiej powierzy膰 osobom, kt贸re maj膮 do艣wiadczenie i dzia艂aj膮 na miejscu. Sprawd藕 stron臋 polskiego biura podr贸偶y w Peru i poznaj programy klasycznych wycieczek oraz wypraw poza utartym szlakiem.

Tomasz Szczerba

Autorem materia艂u jest Tomasz Szczerba, pasjonat Peru oraz tw贸rca strony internetowej o kulturze Ink贸w.

Chcesz pojecha膰 do Peru?